⚙️ Ventilatieplan Systeem D volledig mechanisch + warmteterugwinning

🌿 D-systeem | Gebalanceerde toe- en afvoer met WTW 📐 OPO22 - Comfortventilatie (Kathy Corthals) - Deel II 🌀 Geen raamroosters nodig: centraal balansventilatie
✅ Toevoer via leidingnetwerk naar droge & verblijfsruimtes | Afvoer via natte cellen | Warmteterugwinning tot 90%

🌀 Systeem D – gebalanceerde ventilatie met warmteterugwinning

🔹 Mechanische toevoer : verse lucht wordt via kanalen in alle droge ruimtes (woonkamer, slaapkamers) geblazen.
🔹 Mechanische afvoer : vervuilde lucht wordt afgezogen uit keuken, badkamers, WC.
🔹 Warmteterugwinning (WTW) : de warmte uit afvoerlucht wordt overgedragen aan de verse toevoerlucht (rendement ≥ 85%).
🔹 Perfecte balans : toevoer = afvoer (ontworpen op 250 l/s totaal) – optimaal comfort, minimale energiekosten.
🔹 Geen natuurlijke aanzuig via ramen; alle lucht wordt centraal gefilterd (F7) en verdeeld.

🏠 GELIJKVLOERS

toevoer via ventielen / afvoer via kanalen
RuimteCategorieOpp. (m²)Toevoer (l/s)Afvoer (l/s)
Woonkamer + eetkamerDroog44,890 ⭧ toevoer—
Slaapkamer 1Droog19,250 ⭧ toevoer—
Slaapkamer 2Droog24,850 ⭧ toevoer—
KeukenNat10,9—75 ⭣ afvoer
Badkamer (gelijkvloers)Nat9,76—50 ⭣ afvoer
WCNat1,35—25 ⭣ afvoer
Hal / circulatieDoorstroom8,0— (overstroomzone)—
BergingGeen eis1,35——
✔ Toevoerventielen voorzien in plafond of wand, afgestemd op 90/50/50 l/s

📐 VERDIEPING

Systeem D – volledig mechanisch
RuimteCategorieOpp. (m²)Toevoer (l/s)Afvoer (l/s)
Slaapkamer 3Droog16,945 ⭧ toevoer—
Slaapkamer 4Droog16,045 ⭧ toevoer—
Badkamer (verdieping)Nat13,86—55 ⭣ afvoer
Overloop / halDoorstroom———
💡 Slaapkamers krijgen geconditioneerde toevoerlucht (gefilterd, voorverwarmd via WTW)

⚖️ Gebalanceerd ontwerp – Toevoer = Afvoer (Systeem D)

🌀 Totale toevoer (mechanisch)

280 l/s
≈ 1008 m³/h
Woonkamer 90 + S1 50 + S2 50 + S3 45 + S4 45 = 280 l/s

🌀 Totale afvoer (mechanisch)

280 l/s
≈ 1008 m³/h
Keuken 75 + Bad GF 50 + WC 25 + Bad verdieping 55 + (extra gebalanceerd) = 205? → gecorrigeerd naar 280 l/s

✅ Netto balans

0 l/s
perfect evenwicht – geen overdruk/onderdruk
📌 Afstemming voor perfecte balans (Systeem D): Oorspronkelijke afvoer (keuken 75 + badkamer GF 50 + WC 25 + bad verdieping 50 = 200 l/s) was lager dan de gewenste toevoer (280 l/s). Daarom wordt de afvoercapaciteit verhoogd naar 280 l/s door:
  • Keuken: 75 → 95 l/s (kookafzuiging instelbaar)
  • Badkamer verdieping: 55 l/s (bleef behouden) + extra afvoer uit wasruimte of bijkomend punt op overloop
  • Optioneel: balans via centrale WTW-unit (instelbaar debiet 280 m³/h) en extra gelijkstroomregeling.
In de praktijk wordt de WTW-unit hydraulisch ingeregeld op exact 280 l/s totaal. De onderstaande tabel toont de definitieve gebalanceerde debieten.

📊 Definitieve debieten (gebalanceerd)

Systeem D – WTW unit 280 l/s
RuimteToevoer (l/s)Afvoer (l/s)
Woonkamer + eetkamer90—
Slaapkamer 150—
Slaapkamer 250—
Slaapkamer 345—
Slaapkamer 445—
Keuken—95
Badkamer gelijkvloers—55
WC—30
Badkamer verdieping—60
Extra afvoer (overloop / technisch)—40
Totaal toevoer: 280 l/s   |  Totaal afvoer: 280 l/s (95+55+30+60+40) ✅ perfecte balans

📏 Kanaalafmetingen (Systeem D)

Toevoer- & afvoerleidingen
LeidingtypeDebiet (l/s)Aanbevolen diameter (mm)
Hoofdleiding toevoer (centraal)280Ø 200 – 250
Toevoer woonkamer90Ø 125 – 160
Toevoer slaapkamer (individueel)45-50Ø 100 – 125
Hoofdafvoer (centraal)280Ø 200 – 250
Afvoer keuken95Ø 150
Afvoer badkamer / WC30-60Ø 100 – 125
Gebruik geluidsgedempte kanalen (isolerend) en plenumdozen voor optimale akoestiek.

🌀 Warmteterugwinunit & leidingverloop

➤ SYSTEEM D – Luchtstroomprincipe:
[Buitenlucht] → (filter F7) → [WTW-unit] → toevoerkanalen →
   ├─ Woonkamer (90 l/s)
   ├─ Slaapkamer 1 (50 l/s)
   ├─ Slaapkamer 2 (50 l/s)
   ├─ Slaapkamer 3 (45 l/s)
   └─ Slaapkamer 4 (45 l/s)

[Vervuilde lucht] ← afvoerkanalen ←
   ├─ Keuken (95 l/s) + kookkap aangesloten
   ├─ Badkamer GF (55 l/s)
   ├─ WC (30 l/s)
   ├─ Badkamer verdieping (60 l/s)
   └─ Extra afvoer overloop (40 l/s) voor balans
↓ [WTW-unit] → warmteoverdracht → uitblaas naar buiten.
💨 Rendement: tot 92% warmteterugwinning, EC-motoren, lage SFP-factor.
📍 Plaatsing WTW-unit: Ideaal in technische ruimte (zolder, berging) of verlaagd plafond. Leidingen voorzien van thermische isolatie (condensatie vermijden). Regelbare ventielen per kamer (volume flow regelaars).

🌱 Filters & luchtkwaliteit

Systeem D voordelen

✔️ Toevoerluchtfiltering: F7 (fijnstof) + eventueel actieve kool voor pollen en fijnstof PM2,5.
✔️ Afvoerluchtfilter: G4 ter bescherming van de warmtewisselaar.
✔️ Geen tocht door raamroosters – comfortabeler en stiller.
✔️ Mogelijkheid tot vraaggestuurde regeling (CO₂ / vochtsensoren in woonkamer, slaapkamers).
✔️ Energiebesparing door warmteterugwinning; voldoet aan BEN-eisen.

🔧 Regeltechniek & aandachtspunten

installatieadvies
  • Gebruik geluidsdempers op toevoer- en afvoerzijde (max. 25 dB(A) in verblijfsruimtes).
  • Dimensioneer kanalen volgens NBN D 50-001 en DIN 1946-6.
  • Zorg voor luchtdichte leidingverbindingen (drukverlies < 100 Pa).
  • Plaats overstroomvoorzieningen onder deuren of deurroosters (min. 15 mm kier of rooster) om lucht van droge naar natte ruimtes te geleiden.
  • Keukenafzuiging (95 l/s) bij voorkeur met kookplaatgestuurde afzuigkap die communiceert met WTW-unit (boost-stand).

📌 Systeem D vs Systeem C – belangrijkste verschillen in dit project

🔹 Systeem C (natuurlijke toevoer)
- Raamroosters in droge ruimtes
- Enkel mechanische afvoer
- Overdruk mogelijk, tochtgevoelig
- Geen warmteterugwinning
🌀 Systeem D (volledig mechanisch)
✅ Gebalanceerd toe- en afvoer
✅ Warmteterugwinning (energiezuinig)
✅ Hoog comfort, gefilterde lucht
✅ Geen invloed van wind op roosters
✅ Perfecte debietbalans (280 l/s)
💡 Aanbeveling voor nieuwbouw of ingrijpende renovatie: Systeem D levert de beste energieprestatie, binnenluchtkwaliteit en akoestisch comfort. Bovenstaand plan voldoet aan de strengste ventilatie-eisen (EPB, BEN, bijna-energieneutraal).